Giao thừa là thời khắc thiêng liêng nhất trong năm, đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, là lúc đất trời giao hòa và lòng người hướng về cội nguồn. Trong văn hóa tâm linh của người Việt, lễ cúng giao thừa (hay còn gọi là lễ Trừ Tịch) đóng vai trò quan trọng để tiễn đưa những điều không may mắn của năm cũ và nghênh đón tài lộc, bình an trong năm mới.
Để buổi lễ diễn ra trang nghiêm và đúng nghi thức, việc chuẩn bị một văn khấn giao thừa 2026 chuẩn xác, đầy đủ cho cả nghi lễ ngoài trời và trong nhà là điều mà nhiều gia chủ quan tâm. Năm 2026 là năm Bính Ngọ, hứa hẹn nhiều thay đổi và năng lượng mới, do đó sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tâm thế và lễ vật lại càng trở nên cần thiết.
Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo thêm bài văn khấn Tết cổ truyền 2026 đầy đủ để có sự chuẩn bị tốt nhất cho cả mùa Tết.
|
| Văn khấn giao thừa 2026 ngoài trời và trong nhà |
Ý nghĩa của nghi lễ cúng giao thừa
|
| Ý nghĩa nghi lễ cúng giao thừa: Trừ tịch, tống cựu nghênh tân |
Lễ cúng giao thừa, hay lễ Trừ Tịch, mang ý nghĩa “khử trừ” những điều không may của năm cũ để đón điều lành trong năm mới. Theo quan niệm dân gian, mỗi năm Thiên đình sẽ cử một vị quan Hành Khiển xuống hạ giới để cai quản việc nhân gian. Hết một năm, vị quan cũ sẽ bàn giao lại công việc cho vị quan mới vào đúng thời khắc giao thừa.
Bên cạnh đó, cúng giao thừa còn là dịp để con cháu mời ông bà, tổ tiên về sum họp cùng gia đình trong ba ngày Tết. Đây là nét đẹp văn hóa thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, gắn kết tình cảm giữa các thế hệ. Khoảnh khắc giao thừa là lúc dương khí bắt đầu sinh sôi, việc làm lễ cúng với lòng thành tâm sẽ giúp gia chủ đón linh khí của đất trời, cầu mong một năm mới Bính Ngọ 2026 mưa thuận gió hòa, gia đạo bình an, vạn sự như ý.
Cúng giao thừa vào giờ nào?
|
| Giờ cúng giao thừa: giờ Tý 23:00–01:00 (đẹp nhất 00:00) |
Thời điểm cúng giao thừa thường là vào giờ Tý, bắt đầu từ 23 giờ đêm 30 Tết đến 1 giờ sáng mùng 1. Trong đó, thời khắc chính Tý (00 giờ 00 phút) được xem là linh thiêng nhất.
- Nên chuẩn bị xong mâm lễ vật trước 23h45.
- Lễ ngoài trời nên thực hiện sát 00h00 (xê dịch vài phút vẫn được).
- Sau khi hoàn tất ngoài trời, gia chủ mới tiến hành lễ trong nhà.
Lễ vật cúng giao thừa ngoài trời
|
| Mâm lễ cúng giao thừa ngoài trời (gợi ý) |
Lễ cúng giao thừa ngoài trời là nghi thức nghênh đón quan Hành Khiển, nên mâm lễ cần được bày biện trang trọng tại sân trước nhà hoặc cửa chính. Mâm cúng ngoài trời thường gồm:
Lễ vật cơ bản
- Hương nhang, đèn nến
- Trầu cau
- Rượu, trà, nước sạch
- Hoa tươi (hoa cúc/hoa hồng)
- Mâm ngũ quả
Lễ mặn (tùy gia đình)
- Gà trống luộc (gà lễ) buộc cánh tiên (có thể ngậm hoa hồng đỏ)
- Xôi (xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh)
Vật phẩm kèm theo (tùy gia phong)
- Chén gạo và chén muối
- Vàng mã/đồ giấy (nếu có)
- Mũ/áo giấy cho quan Hành Khiển (nếu theo lệ)
Lưu ý: Gà cúng nên là gà trống tơ, mào đỏ tươi, dáng đẹp. Lễ vật cần sạch sẽ, đặt trên bàn trải khăn sạch, bày hướng ra cửa chính để nghênh đón vượng khí đầu năm.
Văn khấn giao thừa ngoài trời
|
| Văn khấn giao thừa ngoài trời 2026 (Trừ tịch) |
Dưới đây là bài văn khấn giao thừa 2026 ngoài trời dùng trong nghi lễ Trừ tịch. Gia chủ đọc to, rõ ràng, tâm thái cung kính:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn thần.
Các cụ Tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.Nay phút giao thừa năm cũ Ất Tỵ chuyển sang năm mới Bính Ngọ.
Chúng con là: ... (Họ tên gia chủ)
Ngụ tại: ... (Địa chỉ)Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay Ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên Đương cai Thái Tuế, ngài Tân niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Hỷ Thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, và các vị thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách điều thuận, ngàn sự may, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.
Giãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, vái 3 vái)
Lễ vật cúng giao thừa trong nhà
|
| Mâm cúng giao thừa trong nhà (gợi ý) |
Sau khi hoàn tất nghi lễ ngoài trời, gia chủ tiến hành cúng giao thừa trong nhà để mời ông bà tổ tiên về ăn Tết. Mâm cúng trong nhà thường được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn (tùy điều kiện) và có thể gồm:
Gợi ý mâm cỗ mặn truyền thống
- Bánh chưng (hoặc bánh tét)
- Giò lụa
- Nem rán
- Gà luộc
- Canh măng
- Món xào thập cẩm
- Cơm trắng
Cỗ ngọt và lễ vật kèm theo
- Mâm ngũ quả
- Bánh mứt kẹo
- Trà, rượu, nước sạch
- Trầu cau
- Vàng mã (tùy gia phong)
- Hương hoa và đèn nến
Văn khấn giao thừa trong nhà (Thần linh + Gia tiên)
|
| Văn khấn giao thừa trong nhà 2026 |
Bài văn khấn giao thừa trong nhà tập trung vào việc mời Thần linh và Gia tiên về thụ hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn thần.
Các cụ Tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.Nay phút giao thừa năm cũ Ất Tỵ chuyển sang năm mới Bính Ngọ.
Chúng con là: ...
Ngụ tại: ...Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay Ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Hỷ Thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, và các vị thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời: Các cụ Tổ tiên nội ngoại, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ ... cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho chúng con: Minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách điều thuận, ngàn sự may.
Giãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, vái 3 vái)
Trình tự cúng giao thừa đúng cách
- Chuẩn bị lễ vật (ngoài trời + trong nhà), văn khấn sẵn sàng trước giờ Tý.
- Đúng thời khắc giao thừa: cúng ngoài trời trước.
- Sau khi cúng ngoài trời xong: vào nhà cúng Thần linh và Gia tiên.
- Chờ hương cháy khoảng 2/3 (hoặc theo lệ gia đình) rồi hóa vàng mã (nếu có).
- Hạ lễ, thụ lộc, cả nhà chúc Tết và đón năm mới.
5 lưu ý để cúng giao thừa trang nghiêm
Trang phục chỉnh tề, thái độ thành tâm và đảm bảo an toàn khi thắp nến/đốt vàng mã là những điểm quan trọng để lễ giao thừa trọn vẹn.
- Trang phục chỉnh tề: kín đáo, lịch sự; tránh mặc quần đùi, áo sát nách.
- Giữ thái độ nghiêm túc: không cười đùa, nói chuyện to tiếng hay cãi vã trong lúc cúng.
- Thông thoáng đón khí: có thể mở cửa chính/cửa sổ vừa phải (tùy điều kiện thời tiết và an ninh).
- Chuẩn bị văn khấn trước: nếu không thuộc có thể cầm giấy đọc nhưng cần đọc trôi chảy, rõ ràng.
- An toàn phòng cháy: kiểm soát nến/nhang, hóa vàng đúng nơi, tránh gió lớn.
Câu hỏi thường gặp
Cúng giao thừa ngoài trời có bắt buộc không?
Không bắt buộc. Tùy điều kiện và gia phong. Nếu không tiện cúng ngoài trời, gia chủ có thể cúng trong nhà trang nghiêm để mời Thần linh và Gia tiên.
Cúng giao thừa lúc mấy giờ là đẹp nhất?
Thông thường cúng vào giờ Tý (23:00–01:00). Thời khắc chính Tý (00:00) được xem là linh thiêng nhất.
Nhà chung cư có thể cúng giao thừa ngoài trời không?
Nếu nơi ở cho phép và đảm bảo an toàn, có thể cúng ở không gian phù hợp. Trường hợp không thuận tiện, cúng trong nhà vẫn phù hợp.
Có nhất thiết phải cúng mâm mặn không?
Không nhất thiết. Mâm cúng có thể mặn hoặc chay tùy điều kiện. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, sạch sẽ và trang nghiêm khi hành lễ.
Lễ cúng giao thừa không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn là nét đẹp văn hóa truyền thống, kết nối các thế hệ trong gia đình. Hy vọng rằng với văn khấn giao thừa 2026 cùng hướng dẫn về lễ vật và trình tự trên đây, gia đình bạn sẽ có một đêm Trừ tịch trang nghiêm, ấm cúng và khởi đầu năm mới Bính Ngọ nhiều bình an, tài lộc.
